Musk i rikthehet luftës me administratën Trump, si po e rrezikon ‘perandorinë’ manjati
Gjatë viteve të ardhshme, Elon Musk synon të çojë astronautët në Hënë duke përdorur një raketë 403 metra të lartë, të lançojë një flotë automjetesh autonome që nuk kanë timon ose pedale dhe të shndërrojë miliona Tesla ekzistuese në makina vetë-drejtuese brenda natës.
Musk ka pranuar se ambiciet e tij kërkojnë kapërcimin e pengesave rregullatore, pengesave të paraqitura nga NASA, Departamenti i Transportit i SHBA-së, Administrata Federale e Aviacionit dhe Administrata Kombëtare e Sigurisë së Trafikut në Autostrada.
Duke e lënë mënjanë kujdesin, Musk e sulmoi njeriun që mbikëqyr secilën prej këtyre agjencive, Sekretarin e Transportit dhe administratorin në detyrë të NASA-s, Sean P. Duffy, duke ndezur një grindje të re publike me administratën Trump përmes një zyrtari që ka mbikëqyrje të drejtpërdrejtë të perandorisë së tij të biznesit.
“Të kesh një administrator të NASA-s që nuk di asgjë për raketat dhe anijet kozmike, minon programin hapësinor amerikan dhe rrezikon astronautët tanë”, tha Musk në një postim në X të mërkurën.
Ditët e fundit, Tesla ka lançuar një modalitet të ri, të quajtur “Mad Max”, një version i asistencës së avancuar për shoferin që synon t’u lejojë automjeteve të ecin nëpër trafik dhe të manovrojnë më me siguri, por është raportuar se kalojnë shenjat e ndalimit dhe tejkalojnë limitin e shpejtësisë.
Administrata Biden ndoqi një qëndrim të ashpër kundër manovrave të ngjashme agresive, duke e shtyrë Teslën në vitin 2022 të nxirrte një përditësim që eliminonte një funksion “ndalese me rrotullim”, i cili i dërgonte makinat nëpër kryqëzime pa u ndalur plotësisht, dhe një tërheqje të më shumë se 50,000 automjeteve.
Funksioni i ri Mad Max, i publikuar në heshtje gjatë mbylljes, e cila ka zvogëluar burimet në të gjithë qeverinë federale, përsërit llojin e sjelljes së drejtimit të automjeteve të refuzuar më parë nga rregullatorët për shtyrjen e makinave në kundërshtim me ligjet e trafikut.
NHSTA, rregullatori federal i sigurisë rrugore që mbikëqyr Duffy, zbuloi për herë të parë për The Ëashington Post se ka nisur një hetim mbi modalitetin Mad Max.
Një zëdhënës i NHSTA-s tha të martën se agjencia “është në kontakt me Tesla-n për të mbledhur informacione shtesë” mbi këtë veçori. Agjencia hapi një hetim më parë këtë muaj mbi raportet e shkeljeve të trafikut ndërsa Full Self-Driving ishte aktiv, duke përfshirë kalimin e semafëve të kuq dhe kalimin në korsitë e kundërta të trafikut.
Shtimi i heshtur i karakteristikave të ngjashme me aftësitë e shqyrtuara më parë nga Tesla dhe përplasjet e Musk me njerëz në administratën Trump kanë bërë që vëzhguesit dhe mbështetësit e hershëm të Musk të kompanive të tij të thonë se ai po i vë bizneset e tij në rrezik. Debati i Musk shkon përtej Duffy; ai ka shkëmbyer kritika me këshilltarin tregtar Peter Navarro, Sekretarin e Thesarit Scott Bessent dhe madje edhe vetë Trump.
“Në thelb po zihesh me personin përgjegjës”, tha investitori i Teslës, Ross Gerber, i cili është bërë një kritik i njohur i Musk, vitet e fundit.
Departamenti i Transportit nuk iu përgjigj një pyetjeje në lidhje me nëse Duffy kishte ndonjë përgjigje ndaj kritikave të Musk ose se si ato mund të ndikonin në punën e agjencisë; një zëdhënës i DOT ia referoi një gazetar NASA-s. Tesla, SpaceX dhe Musk nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Gjatë konferencës për të dhënat tremujore të Teslës, Musk përshkroi një valë të re inovacionesh që ai pret që kompania të përmbushë. “Ne jemi vetëm në fillim të shkallëzimit, mjaft masiv, të automjeteve plotësisht autonome dhe robotaksive dhe ndryshimit rrënjësor të natyrës së transportit”, tha Musk.
Sipas tij, aftësia e Teslës për të zgjeruar shërbimin e saj të transportit me Robotaxi në rreth 10 zona metropolitane deri në fund të vitit varet nga “miratimet e ndryshme rregullatore”.
Ndërkohë, Musk e ka qortuar Duffy-n në një sërë postimesh në X që kanë vazhduar për më shumë se 36 orë pasi bëri goditjen e tij të parë.
Musk u zemërua me sugjerimin e Duffy-t që Artemis III, një mision i NASA-s për të ulur një raketë me ekuipazh në Hënë, do të ishte i hapur për shitës përveç kompanisë së raketave SpaceX të Musk. Pasi fillimisht iu dha një kontratë prej 2.89 miliardë dollarësh, SpaceX është përballur me pengesa dhe vonesa të shumta në përpjekjet e saj për të ofruar një anije funksionale për ulje në hënë.
Konkurrentët e mundshëm përfshijnë edhe Blue Origin, të themeluar nga pronari i Ëashington Post, Jeff Bezos.
Zëdhënësja e NASA-s, Bethany Stevens, tha të mërkurën se agjencia po u jep si Blue Origin ashtu edhe SpaceX mundësinë për të paraqitur “qasje përshpejtimi”, ndërsa u kërkon gjithashtu kompanive të tjera propozime për të përshpejtuar misionin në hënë. “Me udhëzimin e Presidentit, Sean e ka përqendruar agjencinë në një qëllim të qartë – të sigurohet që Amerika të kthehet në Hënë përpara Kinës”, tha ajo.
Plani aktual i agjencisë kërkon që anijen kozmike Starship të SpaceX të furnizohet me karburant në hapësirë, një arritje që nuk është arritur kurrë nga ndonjë kompani apo agjenci qeveritare.
“Shumë njerëz kanë pyetje mbi këtë dhe nuk kanë shkuar në orbitë as për të demonstruar [furnizimin me karburant]”, tha një punonjës i NASA-s i njohur me çështjen, duke folur në kushte anonimiteti nga frika e hakmarrjes.
NASA e kishte planifikuar lançimin e Artemis III për vitin 2024 përpara se ta shtynte atë në vitin 2027, por shumë ekspertë besojnë se edhe ky afat kohor është jorealist. Duffy, në një paraqitje në “Fox & Friends”, dukej se sugjeroi që afati kohor do të shtyhej edhe një vit më vonë. “Ne do t’i mposhtim kinezët dhe do ta bëjmë këtë gjatë mandatit të Presidentit Trump… pra, para janarit të vitit 2029”, tha Duffy.
SpaceX e ka testuar Starship 11 herë me një rekord të përzier suksesi. E para, në vitin 2023, pa raketën të ngrihej me sukses përpara se të shpërthente, duke dërguar mbeturina që hidheshin me shpejtësi në një plazh aty pranë. Një përparim i madh tetorin e kaluar, me një sistem që kapte me sukses një raketë shtytëse që kthehej, rezultoi jetëshkurtër pasi katër teste të mëvonshme përfunduan në dështime shpërthyese .
Përdorimi i Starship për misionin në hënë do të kërkojë që ajo të arrijë momente të ndërlikuara, duke bërë që ekspertët të shqetësohen se sistemi nuk do të jetë gati në kohë për manovrat e kërkuara nga plani Artemis III i NASA-s.
“SpaceX është shumë prapa në përmbushjen e të gjitha objektivave të progresit që duhet të përmbushë përpara [Artemis III]”, tha në një e-mail Todd Harrison, një analist i politikave hapësinore në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve.
Ka shumë kompani të tjera që punojnë në anijet e uljes në hënë. Kontraktori i mbrojtjes Lockheed Martin ka punuar në analizat teknike dhe programatike për anijet e uljes në hënë që do t’i ofronin më shumë mundësi NASA-s, sipas një deklarate me e-mail nga Bob Behnken, nënkryetari i kompanisë për strategjinë e eksplorimit dhe teknologjisë. Firefly Aerospace me seli në Teksas dhe iSpace e Japonisë dërguan të dyja anije uljeje pa pilot në hënë në fillim të këtij viti.
Deklarata e Musk kundër Duffy erdhi pasi kjo e fundit veçoi SpaceX në komentet për CNBC.
“E dua SpaceX; është një kompani e mrekullueshme”, tha Duffy në “Squaëk Box” të CNBC, duke shtuar “problemi është se ata janë prapa. Ata i shtynë afatet e tyre dhe ne jemi në një garë kundër Kinës. Unë dhe presidenti duam të shkojmë në hënë gjatë mandatit të këtij presidenti, kështu që do ta hap kontratën.”
Musk iu përgjigj drejtpërdrejt Duffy-t me një meme dhe më pas edhe me një nofkë: “Sean Dummy po përpiqet ta vrasë NASA-n!”.
SpaceX i Musk ka marrë miliarda dollarë në kontrata qeveritare amerikane, ndërsa NASA varet nga pajisjet dhe aftësia e SpaceX për të çuar njerëzit në orbitë.
Ndërsa Duffy, si administrator në detyrë i NASA-s, kërkon të konsolidojë pushtetin mbi programin hapësinor, Musk ka shtyrë përpara kandidatin e tij të preferuar, Jared Isaacman, për të udhëhequr agjencinë hapësinore. Trump tërhoqi nominimin e Isaacman në maj për shkak të lidhjeve të tij me Musk dhe prirjeve të dyshuara demokrate, megjithëse Isaacman u përgjigj se ai ka qenë “relativisht apolitik”.
Musk u kritikua nga fansat të cilët thanë se po luante me zjarrin duke u grindur me personin që mbikëqyr Departamentin e Transportit dhe NASA-n.
“Nuk është ide e zgjuar të shqetësosh Departamentin e Transportit kur ke nevojë për ta për [Auto-Drejtim të Plotë] dhe Robotaxi Elon”, u përgjigj një përdorues i X , duke iu referuar planeve të Teslës për një shërbim transporti me automjete autonome.
Kjo nuk e ka ndaluar Teslën të reklamojë me entuziazëm mënyrën e saj të re.
“Nëse po vonoheni, kjo është mënyra për ju”, tha një person tjetër në X, një dëshmi e ripostuar nga Tesla me dy fjalë: “Mad Max”. / Përshtatur nga Washington Post