Kim Jong-Un anashkaloi sanksionet dhe futi deri në 22 miliardë dollarë në arkë! Ushtria e hakerave, kriptot dhe programi bërthamor

Kim Jong-un i Koresë së Veriut ka më shumë para në arkën e tij se në çdo kohë në 15 vitet e tij në pushtet.

Regjimi i Phenianit arriti të mbledhë deri në 22 miliardë dollarë të ardhura të huaja midis viteve 2022 dhe 2025, sipas një analize nga Bloomberg Economics, e cila u bazua në të dhëna zyrtare tregtare, informacione të inteligjencës dhe kërkime të pavarura mbi burimet kryesore të të ardhurave të vendit.

Kjo është pothuajse katërfishi i shumës së mbledhur në katër vitet e mëparshme, menjëherë pasi SHBA-të arritën të bindnin Kinën dhe Rusinë të bien dakord për sanksionet e OKB-së që synonin ta privonin Kim nga valuta e huaj që i nevojitej për të zhvilluar programin e tij bërthamor.

Megjithatë, pavarësisht kufizimeve, udhëheqësi i Koresë së Veriut arriti të forcojë mbrojtjen bërthamore të vendit të tij, të thellojë marrëdhëniet me partnerë të rëndësishëm diplomatikë dhe të zgjerojë burimet e tij të të ardhurave.

“Lotaria” ekonomike e Kim-it

Dhe e gjithë kjo pa miliarda dollarë ndihmë të huaj që kishin ndihmuar në mbështetjen e regjimeve të babait dhe gjyshit të tij, të vetmit udhëheqës të tjerë që kanë sunduar ndonjëherë Korenë e Veriut.

Pheniani është transformuar gjatë kësaj kohe, falë një programi të gjerë ndërtimi, rrugët dikur të zbrazëta të kryeqytetit janë mbushur me makina private të prodhuara në Kinë, ndërsa Kim ka shfaqur sisteme armësh gjithnjë e më të sofistikuara, duke përfshirë dy anije luftarake moderne.

“Koreja e Veriut është në një pozicion më të fortë se në çdo kohë në 35 vitet e fundit”, tha për Bloomberg Andrei Lankov, një ekspert në studimet koreane dhe drejtor i konsulencës Korea Risk Group. Të ardhurat nga shitja e armëve në Rusi ishin si “fitimi i lotarisë” për Kim, tha ai, ndërsa mbështetja e ripërtërirë e Presidentit kinez Xi Jinping përbën një “pension” të besueshëm.

Koreja e Veriut nuk i publikon të dhënat e saj financiare. Në të njëjtën kohë, qeveria e Kim dhe partnerët e saj ndërmarrin hapa për të fshehur transaksionet e paligjshme tregtare. Si rezultat, shifrat e të ardhurave janë vlerësime dhe mund të nënvlerësojnë ose mbivlerësojnë fitimet aktuale.

Pjesa më e madhe e parave mbetet jashtë Koresë së Veriut , pasi vendi është i shkëputur nga sistemi bankar ndërkombëtar, ndërsa pagesat e tjera besohet se bëhen në mallra ose përmes transferimeve të teknologjisë.

Sidoqoftë, shifrat paraqesin një pamje të një regjimi që ka kaluar nga metodat e vogla të thyerjes së sanksioneve, të tilla si falsifikimi i monedhës dhe kontrabanda e duhanit, në aktivitete shumë më fitimprurëse. Rezultati është një Kore e Veriut më e pasur që potencialisht përbën një kërcënim shumë më të madh për pjesën tjetër të botës.

Nga poshtërimi në Hanoi te pushtimi i Putinit

Rimëkëmbja ekonomike e Kim është një përmbysje dramatike e fatit. Vetëm shtatë vjet më parë, udhëheqësi i Koresë së Veriut u largua nga një samit shumë i diskutuar me Donald Trump në Hanoi pa një marrëveshje për të lehtësuar sanksionet gjithëpërfshirëse të OKB-së.

Vitet që pasuan ishin edhe më të vështira. Një korrje katastrofike shkaktoi një krizë ushqimore në vend, ndërsa mbylljet e kufijve për shkak të pandemisë reduktuan në mënyrë dramatike tregtinë me partnerin më të rëndësishëm të Koresë së Veriut, Kinën, duke thelluar izolimin diplomatik të Kim.

Në një fjalim në vitin 2020, udhëheqësi i Koresë së Veriut u shfaq i përlotur dhe kërkoi një falje të rrallë, duke pranuar se nuk kishte arritur të menaxhonte më mirë vështirësitë ekonomike.

Pika e kthesës erdhi në vitin 2022, kur Vladimir Putin pushtoi Ukrainën, duke i ofruar Kim një shpëtim të papritur.

Ndërsa Moska konsumonte sasi të mëdha municionesh, ajo iu drejtua Phenianit për predha artilerie të stilit sovjetik. Stoqet e mëdha të Koresë së Veriut papritmas morën vlerë të madhe, të cilën Kim mund ta shndërronte në para, ndihmë ushqimore dhe teknologji të përparuar ushtarake.

Si i anashkaloi Kim Jong-un sanksionet dhe futi deri në 22 miliardë dollarë në arkën e Phenianit

Deri në 50% të municioneve kritike të Rusisë

Deri në fund të vitit 2025, Koreja e Veriut kishte mbuluar deri në 50% të nevojave të Rusisë për municione 122 dhe 152 milimetra, sipas vlerësimeve të agjencive të inteligjencës ukrainase.

Së bashku me municionet, Kim dërgoi edhe trupa. Sipas vlerësimeve të Koresë së Jugut dhe Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare , u vendosën 16,000 deri në 22,000 ushtarë të Koresë së Veriut, me një kosto prej rreth 2,000 dollarësh në muaj për secilin ushtar.

Mijëra prej tyre u vranë në fushën e betejës, përfshirë ushtarë që, sipas informacioneve përkatëse, kryen vetëvrasje në vend që të kapeshin rob. Madje raportohet se Koreja e Veriut merr kompensim shtesë për çdo vdekje.

“Bashkëpunimi ushtarak Koreja e Veriut-Rusi nuk është më vetëm një çështje diplomatike ose sigurie”, tha ligjvënësi i opozitës së Koresë së Jugut Kang Dae-sik, anëtar i komisionit parlamentar të mbrojtjes. “Është bërë një burim kyç i të ardhurave që mbështet ekonominë e Koresë së Veriut”, shtoi ai.

Viti i tretë radhazi i rritjes

Banka e Koresë vlerëson se ekonomia e Koresë së Veriut u rrit me 3.5% në vitin 2025, viti i tretë radhazi i rritjes. Performanca ishte pak më e dobët se në vitin 2024, kur vendi pati rritjen e tij më të fortë që nga shtrëngimi i sanksioneve.

Kina gjithashtu duket se e ka vënë re realitetin e ri, pas viteve të marrëdhënieve më të ftohta me Phenianin për shkak të bashkëpunimit të saj më të ngushtë me Moskën.

Në një paradë ushtarake në Pekin shtatorin e kaluar, Kim qëndroi përkrah Xi Jinping dhe Vladimir Putin në një shfaqje uniteti midis fuqive bërthamore. Ai u shoqërua nga vajza e tij adoleshente, Kim Ju-ae, duke nxitur spekulimet se ajo është e destinuar ta pasojë atë.

Si i anashkaloi Kim Jong-un sanksionet dhe futi deri në 22 miliardë dollarë në arkën e Phenianit

Telefona inteligjentë, taksi dhe makina kineze në Phenian

Financat e përmirësuara të regjimit duket se po ndikojnë në një farë mase në jetën e përditshme të disa banorëve të një vendi që mbetet një nga më të varfrit në botë.

Tregtia me Kinën u rrit në qershor në nivelin më të lartë që nga vendosja e sanksioneve, me koreano-veriorët që importojnë vetëm mallra sportive dhe argëtimi me vlerë 1.2 milion dollarë.

Topat e ping-pongut, ski uji, videolojërat, pistat e vrapimit dhe mallra të tjera sportive kanë hyrë të gjitha në vend, megjithëse disa prej tyre konsiderohen artikuj luksozë që i nënshtrohen kufizimeve të OKB-së.

Ndërkohë, sipas mediave shtetërore, banesa të reja po ndërtohen çdo muaj në të gjithë vendin.

Banorët e Phenianit tani mund të përdorin aplikacione dixhitale – përmes rrjetit të brendshëm të kontrolluar fort të vendit – për të blerë ushqim ose për të ndaluar një taksi, sipas Rowan Bird të Young Pioneer Tours, i cili e ka vizituar kryeqytetin disa herë që nga viti 2012. “Rritja e përdorimit të telefonave inteligjentë është mbresëlënëse”, tha ai.

“Ajo nuk është dukur kurrë kaq e fortë”

Koreja e Veriut “nuk është dukur kurrë kaq e fuqishme”, tha Joanna Hosaniak, zëvendësdrejtoreshë e përgjithshme e Aleancës së Qytetarëve për të Drejtat e Njeriut të Koresë së Veriut në Seul, e cila e ka studiuar vendin për dy dekada.

Një nga treguesit kryesorë që ajo citon është numri jashtëzakonisht i madh i anijeve të para në Portin Nampo, porta më e rëndësishme detare e vendit. “Edhe në vitin 2016, kur Koreja e Veriut eksportoi një rekord prej 22 milionë ton qymyr, nuk kishte aq shumë anije sa shohim tani”, tha ajo.

Miliarda shkojnë në arsenalin bërthamor

Kim e ka kanalizuar fluksin e kapitalit në zgjerimin e shpejtë të arsenalit të tij bërthamor të vendit, i cili, nëse vazhdon me ritmin e tij aktual, mund ta çojë Korenë e Veriut në nivele të krahasueshme me rezervat bërthamore të Francës brenda dekadës së ardhshme.

Pheniani ka argumentuar vazhdimisht se armët bërthamore janë një mburojë kundër një sulmi të mundshëm të SHBA-së, duke përmendur rastet e Irakut dhe Libisë si shembuj që duhen shmangur.

Tradicionalisht, theksi në zhvillimin bërthamor ka bërë që forcat konvencionale të Koresë së Veriut të kenë mbetur teknologjikisht të bllokuara në epokën sovjetike. Por kjo tani duket se po ndryshon.

Në dy vitet e fundit, vendi ka zbuluar dy shkatërrues 5,000 tonësh, anijet luftarake më të mëdha që ka ndërtuar ndonjëherë, duke shënuar një hap teknologjik që deri pak vite më parë dukej i vështirë për t’u arritur. Të paktën njëri prej tyre duket se është i pajisur me sistemin rus të mbrojtjes ajrore Pantsir-M, me vlerë rreth 20 milionë dollarë, i cili konsiderohet më i përparuar se çdo sistem me rreze të shkurtër veprimi që dihet se prodhohet në Korenë e Veriut.

Transferimet e teknologjisë ruse i kanë lejuar Phenianit të “shkurtojë afatet e zhvillimit për sistemet e tij të armëve”, sipas një zyrtari të Forcave Amerikane në Kore.

Rusia dhe Koreja e Veriut, të cilat ndajnë një kufi tokësor prej vetëm 17 kilometrash, po bashkëpunojnë gjithashtu në prodhimin e UAV-ve sulmuese, një zhvillim që mund të krijojë “rreziqe shtesë afatgjata të sigurisë në rajon”, sipas Vladislav Vlasyuk, përfaqësuesit të sanksioneve të Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky .

Raketat balistike të betejës së Koresë së Veriut “nuk janë vetëm kopje të sistemit rus Iskander ”, shtoi ai. “Koreja e Veriut e ka përmirësuar ndjeshëm dizajnin dhe ka krijuar variantet e veta me karakteristika të veçanta teknike”. Ky zhvillim hap gjithashtu një burim të ri potencial të ardhurash për Kim: shitjen e armëve për klientët jashtë Rusisë.

“Ushtria” e hakerëve dhe vjedhjeve të kriptomonedhave

Rimëkëmbja ekonomike e Koresë së Veriut varet shumë nga gatishmëria e Rusisë për të vazhduar luftën, por ky nuk është burimi i vetëm i të ardhurave në rritje.

Gjatë dekadës së fundit, Kim ka ndërtuar një nga ushtritë më të frytshme të hakerëve të kriptomonedhave në botë, duke diversifikuar ndjeshëm burimet e financimit të regjimit.

Grupet e hakerëve të lidhur me Phenianin tani janë përgjegjëse për më shumë se 70% të vjedhjeve të kriptomonedhave në të gjithë botën, nga rreth 30% në vitin 2017, sipas firmës analitike të blockchain TRM Labs.

Fondet e vjedhura pastrohen kryesisht nga rrjetet kineze të krimit të organizuar, të cilat marrin një komision dhe në këmbim ofrojnë qasje në llogaritë jashtë vendit në juan ose dollarë, sipas Nick Carlsen , një studiues i lartë në TRM Labs . “Është absurde të mendosh se Koreja e Veriut tani ka qasje në kaq shumë para”, tha ai.

Ai nuk “digjet” më për një marrëveshje me SHBA-në

Kim gjithashtu duket se po zgjeron rrjetin e tij diplomatik për të zvogëluar varësinë e tij nga Rusia. Zyrtarë nga Singapori, Indonezia, Bjellorusia dhe Vietnami kanë vizituar Phenianin vitin e kaluar.

Udhëheqësi që dikur i dukej Perëndimit si një diktator i paparashikueshëm i një shteti të izoluar, tani po shfaqet si një udhëheqës i qëndrueshëm i një fuqie bërthamore në rritje.

Koreja e Veriut nuk ka më nevojë urgjente për të negociuar me Shtetet e Bashkuara ose Korenë e Jugut, veçanërisht për arsenalin e saj bërthamor, tha Jenny Town, një bashkëpunëtore e lartë në Qendrën Stimson dhe një eksperte për Korenë e Veriut.

“Pheniani ka demonstruar aftësinë e tij për t’u përshtatur me sanksionet e vazhdueshme”, tha ajo. “Dhe ndërsa ligji dhe normat ndërkombëtare gërryhen, ajo ka gjetur aleatë në këtë rezistencë të përbashkët.”