Përpjekje për të gjetur alibi për lirimin e mundshëm të Veliajt

Nga Mero Baze

Ka një përpjekje për të relativizuar padrejtësinë e paraburgimit për Erion Veliajn, qoftë dhe duke e paraqitur si nevojë për t’u kthyer në krye të Bashkisë. Ky është një relativizim i padrejtësisë juridike dhe politike ndaj tij. Dikush që është kryebashkiak apo ministër, apo në çfarëdo pozicioni tjetër, mund të arrestohet nëse provat që ka në dorë prokuroria janë bindëse dhe ai shkon për gjykim.

Paraburgimi i Erion Veliajt nuk bazohet as në prova bindëse për dikë që duhet paraburgosur dhe as në ndonjë flagrancë që e bën të domosdoshëm arrestimin e tij. Erion Veliaj është paraburgosur vetëm nga vullneti i prokurorëve të SPAK për të bërë politikë. Dhe për të treguar mbi të gjitha se janë ata që bëjnë politikën dhe jo qytetarët.

Arrestimi është bërë bazuar në një letër anonime me tre paragrafë, shkruar nga një dorë injoranti, që i kanë vënë dhe emër, Nesti Angoni. Akoma dhe sot SPAK nuk e sqaron në dosje nëse ai e ka dorëzuar me dorë në SPAK këtë kërkesë apo me postë. Me shumë gjasa është një letër e nisur nga SPAK në adresë të SPAK, po të kemi parasysh dhe nivelin mjeran të “denoncimit”, që i përngjan pafuqisë për të formuluar një fjali të plotë që të ketë kuptim. Asnjë nga tre paragrafët nuk është i provuar edhe sot. Nuk është e provuar, madje as e verifikueshme, që Erion Veliaj, sipas “denoncuesit”, ka tre vila në Qerret. E vetmja që kanë verifikuar është se vjehrri i Erion Veliajt ka pasur një apartament qysh nga viti 2009 në Qerret, që nga dy dhoma e guzhinë e ka bërë tre dhoma e guzhinë më 2014, po nga prindërit e Ajola Xoxës, që kanë pasur biznes qysh nga viti 1991.

Qysh këtu bie arsyeja përse nisi hetimi për paraburgim.

Më tej, Erion Veliajt nuk iu gjet asnjë mesazh apo fakt komprometues që e lidh atë direkt me ndonjë korrupsion, përveç përrallave për fondacionin kulturor jofitimprurës të gruas së tij, që ka bërë fustane Zara për operat që ka vënë në skenë fondacioni, të cilat ia faturojnë si veshje personale asaj.

Arrestimi është qartazi vendim politik i SPAK për të treguar se ata mund të burgosin kë të duan, se faktet i gjejnë rrugës. Pas dy vitesh akoma nuk kanë asnjë fakt që të provojnë diçka për të, përveç gjyqeve popullore që bëjnë me fundërrinat që përdor SPAK për këtë qëllim.

Pasi kanë dështuar për dy vite, pas denoncimit të “Nesti Angonit”, tani po përpiqen të “mbrohen” se ai mund të lirohet për shkak të vendimit të Gjykatës Kushtetuese, që e konsideron atë kryetar bashkie në detyrë, dhe ngrenë këtë tymnajën për mosqeverisjen e Tiranës.

Problemi i mosqeverisjes së Tiranës është real, por është pasojë. Ai nuk ka qenë objektiv i SPAK. Objektiv i prokurorëve që e kanë paraburgosur ka qenë të përfshihen në politikë dhe të diktojnë rrjedhat politike në vend.

Ky është një atentat shumë më i madh ndaj drejtësisë sesa lënia e Tiranës pa një kryebashkiak.

Tirana mund të mbetej pa kryebashkiak, nëse SPAK do kapte në flagrancë Erion Veliajn në ndonjë histori korrupsioni. Të gjitha përfoljet e fundërrinave të SPAK kanë përfunduar në kosh të plehrave dhe tani e vetmja alibi e tyre është ky versioni që atë do ta nxjerrë gjykata se ka nevojë Tirana.

Kjo është një përpjekje për të mbrojtur një vendim tërësisht antiligjor dhe një praktikë represive të SPAK, e cila ka mbetur zbuluar në dritë të diellit nga rastet e mëpasme të SPAK, kur nuk ka vepruar në të njëjtën mënyrë me figura të tjera shtetërore.

Është e qartë që është një vendim politik për të forcuar profilin politik të SPAK dhe për të bërë llogarira politike me vendimet e tyre. Njësoj si dhe me arrestimin e Ilir Metës.

Unë nuk e di se çfarë do bëjë Gjykata e Lartë tani që Gjykata Kushtetuese ia ka lënë në derë atë vendim, por vendimi i Gjykatës Kushtetuese ka menaxhuar pasojat e paraburgimit dhe jo arsyen e paligjshme të paraburgimit.

Sistemi ynë i drejtësisë “së re” provoi më vonë se nuk është i gatshëm të vetëkorrigjohet apo të reflektojë ndaj standardeve të gabuara të emërimit të prokurorëve, siç ka qenë rasti i Olsi Dados. Olsi Dado u mbrojt nga sistemi jo se meritonte të bëhej prokuror, por përse e kërkon Erion Veliajn këtë gjë. Pra, ka gjykuar bazuar mbi një biografi protagonistësh dhe jo mbi fakte. Dhe ky është një sinjal akoma më i rëndë për reflektimin e drejtësisë.

Vetë Gjykata e Lartë ka hezituar të gjykojë shkeljet kushtetuese të arrestimit të Veliajt, pasi, siç shprehen nën zë drejtuesit e saj, kanë frikë gjyqin popullor ndaj tyre. Dhe ky është standardi më mizor i drejtësisë.

Drejtësia që bazohet mbi opinionin publik dhe legjitimon praktikat represive është një drejtësi më e frikësuar se viktimat e saj dhe më e paaftë se çdo drejtësi tjetër në të shkuarën në Shqipëri.

Ndaj, ajo që kërkohet nga drejtësia, si në rastin Veliaj, por dhe rastet e tjera, është vendosja e një standardi profesional për mënyrën se si qasen ndaj një akuze për korrupsion për zyrtarë të lartë, duke u bazuar fort tek provat dhe standardet përse duhet të paraburgoset një i zgjedhur dhe jo se çfarë thashethemesh mund të ngjallë vendimi i tyre.

Gjykata e Lartë është përgjegjëse për çfarë ka bërë dhe, ashtu siç e thotë dhe vendimi i Gjykatës Kushtetuese, ajo ka hezituar të gjykojë shkeljet kushtetuese në arrestimin e tij.

Këto përpjekje për të justifikuar lirimin e mundshëm të tij janë përpëlitjet e fundit të atyre që janë përgjegjës për mbajtjen e tij në burg, që të justifikojnë punën e tyre.

Çfarëdo vendimi që të marrë Gjykata e Lartë është një vendim që gjykon Gjykatën e Lartë dhe jo Erion Veliajn. Dhe çdo përpjekje për të hequr nga vetja përgjegjësinë tregon se kemi një drejtësi shumë më të frikësuar dhe jo të pavarur nga SPAK dhe biografia e tyre. Të tjerat janë thjesht përgatitje për t’u shfajësuar për një faj që e kanë bërë me vetëdije të plotë, në kushtet e përpjekjes së drejtësisë së re për të diktuar me politikat e saj mbi politikën shqiptare. Pavarësia e saj nga politika, të cilën ia dha vetë politika shqiptare me votimin unanim, i ktheu ata vetë në një pol politik, përmes të cilit duan të diktojnë dhe jo të hetojnë dhe gjykojnë. Nuk e kanë atë mandat dhe sa më shpejt të ndahen nga kjo praktikë, aq më mirë do të jetë dhe për të ardhmen e tyre dhe për drejtësinë në Shqipëri.