Çfarë bëri Netanyahu ditën e masakrës së 7 tetorit? Asnjë telefonatë me udhëheqësit ushtarakë (Kronologjia)
Izraeli po përpiqet ende të kuptojë se çfarë ndodhi në orët e para të sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023. Në qendër të pyetjeve është kryeministri Benjamin Netanyahu: kur u informua, çfarë urdhrash dha dhe sa kohë kaloi para se të reagonte.
Hetimet kanë ngritur pikëpyetje mbi vonesat, komunikimin mes kryeministrit dhe shërbimeve të sigurisë, si dhe mbi informacionet që kishin mbërritur para sulmit.
Ora 6:29 – Netanyahu njoftohet për sulmin
Pak minuta më vonë, në orën 6:40, të dy folën përsëri përmes telefonit të sigurisë. Netanyahu pyeti pse informacionet e inteligjencës nuk kishin paralajmëruar për sulmin. Ai pyeti gjithashtu nëse duhej të mobilizoheshin rezervistët, nëse ishte e mundur të goditeshin drejtuesit e Hamasit dhe nëse mund të mbyllej kufiri me Gazën për të parandaluar marrjen e pengjeve.
Më vonë, hetimet ushtarake treguan se ushtria izraelite nuk arriti ta mbyllte menjëherë kufirin. Forcat që ndodheshin në zonë u përballën me rreth 5 mijë militantë të Hamasit, ndërsa në terren ishin rreth 767 ushtarë izraelitë.
Ora 7:30 – Pyetje për lëvizjen e kryeministrit
Netanyahu ka deklaruar se rreth orës 7:30 u nis drejt selisë së ushtrisë në Tel Aviv, ku ndodhet edhe dhoma e luftës.
Sipas versionit të tij, ai mbërriti në bunker rreth orës 8:00. Por dokumente të Shin Bet dhe burime të tjera japin orare të ndryshme, ndërsa disa raportime thonë se kryeministri mund të ketë mbërritur edhe pas orës 9:00. Kjo ka shkaktuar kritika, sidomos për faktin se ministri i Mbrojtjes, Yoav Gallant, arriti në selinë e ushtrisë rreth orës 7:30, edhe pse jetonte më larg.
Gjatë rrugës, Netanyahu foli me Gallant, i cili i tha se situata ende nuk ishte e qartë. Një nga pyetjet më të mëdha është pse Netanyahu nuk komunikoi menjëherë me shefin e ushtrisë, Herzi Halevi, dhe drejtuesin e Shin Bet, Ronen Bar.
Ora 8:40 – Mbledhja e parë e emergjencës
Në orën 8:40, Gallant thirri një takim urgjent me Ronen Bar dhe Herzi Halevi.
Netanyahu nuk ishte i pranishëm.
Rreth orës 9:30, kryeministri thirri mbledhjen e tij të parë.
Ora 9:47 – Dalin në pah informacionet e inteligjencës
Në orën 9:47, këshilltari ushtarak Avi Gil lexoi për herë të parë një vlerësim të situatës që Ronen Bar kishte përgatitur më herët, rreth orës 5:15, para se të niste sulmi.
Kjo ka ngritur një nga pyetjet kryesore të hetimit: çfarë dinte Shin Bet para sulmit dhe pse informacioni nuk iu transmetua në kohë kryeministrit dhe qeverisë? Netanyahu ka argumentuar se ky dokument tregon se informacione të rëndësishme kishin mbetur në duart e shërbimeve të inteligjencës.
Ora 9:55 – Netanyahu flet me shefin e ushtrisë
Në orën 9:55, Netanyahu zhvilloi bisedën e parë me shefin e ushtrisë, Herzi Halevi.
Në takim morën pjesë edhe drejtuesit e Shin Bet dhe Mossad, ministri i Mbrojtjes dhe zyrtarë të tjerë të lartë të sigurisë. Një këshilltar i Netanyahu-t e ka mbrojtur kryeministrin, duke thënë se në ato orë ai ishte një nga të paktët që po përpiqej të menaxhonte situatën.
Ora 11:35 – Netanyahu i drejtohet vendit
Në orën 11:35, kryeministri doli në një deklaratë televizive dhe u tha izraelitëve:
“Qytetarë të Izraelit, jemi në luftë.”
Ora 13:45 – Urdhri për shkatërrimin e forcave të Hamasit
Rreth orës 13:45, pothuajse shtatë orë pas fillimit të sulmit, Netanyahu urdhëroi shkatërrimin e forcave të Hamasit që kishin hyrë në territorin izraelit.
Sipas kronologjisë së publikuar, ai kërkoi gjithashtu që vëmendja të vazhdonte të përqendrohej te kërcënimet nga Hezbollah dhe në Bregun Perëndimor. Gjatë pasdites, Netanyahu zhvilloi telefonata me presidentin francez Emmanuel Macron dhe presidentin amerikan Joe Biden.
Ora 16:30 – Përplasja me Yair Lapid
Në orën 16:30, Netanyahu takoi liderin e opozitës, Yair Lapid.
Lapid më vonë e kritikoi ashpër kryeministrin. Sipas tij, Netanyahu nuk ndërmori veprime të rëndësishme gjatë orëve të para të sulmit.
Lapid pretendon se kryeministri nuk dha urdhra për lëvizjen e forcave, nuk urdhëroi evakuimin e komuniteteve dhe nuk ndërmori iniciativa të reja ushtarake. Netanyahu i ka cilësuar këto akuza si “të rreme” dhe pjesë të një fushate politike kundër tij.
Kush e dinte se sulmi po vinte?
Kjo mbetet një nga pyetjet kryesore që Izraeli kërkon të përgjigjet.
Netanyahu argumenton se drejtuesit e Shin Bet dhe ushtrisë kishin parë shenja të një sulmi të mundshëm disa orë përpara se ai të ndodhte, por nuk e kishin informuar në kohë. Nga ana tjetër, kritikët e tij thonë se edhe pasi u informua për sulmin, kryeministri nuk reagoi me shpejtësinë që kërkonte situata.
Prandaj, hetimi duhet të përcaktojë jo vetëm çfarë dinin shërbimet e sigurisë para 7 tetorit, por edhe çfarë bëri Netanyahu pasi u zgjua dhe mori lajmin për sulmin. Përgjigjet pritet të dalin nga hetimet ushtarake dhe nga një komision i posaçëm hetimor që pritet të shqyrtojë përgjegjësitë për një nga dështimet më të rënda të sigurisë në historinë e Izraelit.